Rzeczowniki złożone w niemieckim pomogą Ci wyrazić coś w krótszy sposób. W tej lekcji dowiesz się, jak je się tworzy oraz jak łatwo „odgadnąć” ich znaczenie i rodzajnik. Poznasz też 20 najpopularniejszych rzeczowników złożonych, a na końcu znajdziesz ćwiczenia na rzeczowniki złożone.
Rzeczowniki złożone – Proste wyjaśnienie
Rzeczowniki złożone składają się z co najmniej dwóch wyrazów.
Rzeczowniki złożone (Komposita) to rzeczowniki składające się z dwóch lub więcej wyrazów.
Zobacz:
das Kind + das Zimmer = das Kinderzimmer (pokój dziecięcy)
warten + das Zimmer = das Wartezimmer (poczekalnia)
schlafen + das Zimmer = das Schlafzimmer (sypialnia)
To tak jakbyś budował/-a z klocków lego za każdym razem coś zupełnie innego (rzeczownik o innym znaczeniu).
W języku niemieckim aż roi się od rzeczowników złożonych. Przydadzą Ci się one, by powiedzieć coś krócej, np.
zamiast:
ein Zimmer für Gäste (pokój dla gości)
powiesz:
ein Gästezimmer
Jak tworzy się rzeczownik złożony?
A oto instrukcja budowy rzeczowników złożonych (Komposita):
określenie rzeczownika (możliwe różne części mowy) + rzeczownik podstawowy
A w praktyce wygląda to tak:
das Frühstück (śniadanie) + die Pause (przerwa) = die Frühstückspause (przerwa śniadaniowa)
Pierwszy wyraz jest tu określeniem drugiego (przerwa – jaka? – śniadaniowa).
Uwaga
Czasami musisz dodać pomiędzy wyrazami mały łącznik, np.: „-s”, „-n”, „-en”, lub „-er”, które ułatwiają wymowę rzeczownika. Zobacz:
das Frühstück + die Pause = die Frühstück – s – pause (przerwa śniadaniowa)
die Straße + die Bahn = die Straße – n – bahn (tramwaj)
Przychodzą Ci już do głowy jakieś rzeczowniki złożone, których już używałaś/-eś w życiu codziennym, zanim poznałaś/-eś tą konstrukcję? 🙂
Złożony tylko z rzeczowników
Wiesz już, że rzeczownik złożony można zbudować z różnych części mowy (dwóch lub więcej!). Przyjrzyjmy się teraz dokładniej konstrukcjom z samych rzeczowników:
das Haus (dom) + die Aufgabe (zadanie) = die Hausaufgabe (zadanie domowe)
1) das Haus (dom) + 2) die Tür (drzwi) + 3) der Schlüssel (klucz) = der Haustürschlüssel (klucz do drzwi wejściowych / od domu)
Tu każdy wyraz jest określeniem kolejnego:
2) drzwi – jakie? – 1) od domu
3) klucz – jaki? – 1+2) do drzwi od domu
Złożony też z innych części mowy
Tak jak nasze klocki lego mają różne kolory, tak i rzeczowniki złożone zbudujesz też z różnych innych części mowy:
czasownik (bez –en) + rzeczownik podstawowy
bad-en (kąpać się) + das Zimmer (pokój) = das Badezimmer (łazienka)
przymiotnik + rzeczownik podstawowy
rot (czerwony) + der Wein (wino) = der Rotwein (czerwone wino)
neben (obok) + der Satz (zdanie) = der Nebensatz (zdanie poboczne)
Jak łatwo rozszyfrować znaczenie i rodzajnik rzeczownika złożonego?
Nie wiesz, co oznacza jakiś rzeczownik złożony? Rozszyfruj najpierw znaczenie jego poszczególnych części! Zdradzę Ci bardzo prosty sposób:
Weźmy na przykład: der Wintermantel
podziel wyraz na osobne części: Winter + Mantel
przetłumacz ostatni wyraz: Mantel = płaszcz
zadaj sobie pytanie „jaki? / jaka? / jakie?”: jaki płaszcz?
przetłumacz pierwszy wyraz: Winter = zima
czyli der Wintermantel = płaszcz zimowy
A jak rozpoznać rodzajnik rzeczownika złożonego?
Zapamiętaj
Rzeczownik złożony ma zawsze taki rodzajnik (Artikel) jak rzeczownik podstawowy (ostatni wyraz): das Holz (drewno) + die Treppe (schody) = die Holztreppe (drewniane schody)
20 popularnych rzeczowników złożonych używanych na co dzień – znasz je?
Rzeczowniki złożone nie są wymyślną konstrukcją, której używają tylko prawdziwi wyjadacze językowi. One są wszędzie i jestem pewna, że sam/-a już nie raz ich użyłaś/-eś, wcale o tym nie wiedząc? 🙂 Wybrałam dla Ciebie 20 popularnych rzeczowników złożonych:
Der Kleiderschrank – szafa na ubrania
Das Kinderzimmer – pokój dziecięcy (również inne pomieszczenia w domu to w większości rzeczowniki złożone – das Schlafzimmer, das Wohnzimmer, das Gästezimmer, das Badezimmer)
Das Geburtstagsgeschenk – prezent urodzinowy
Die Kaffeepause – przerwa na kawę
Das Reinigungsmittel – środek do czyszczenia
Der Bahnhof – dworzec kolejowy
Die Jahreszeit – pora roku
Das Wochenende – weekend (koniec tygodnia)
Der Autoschlüssel – kluczyk samochodowy
Der Blumenstrauß – bukiet kwiatów
Der Käsekuchen – sernik
Der Briefkasten – skrzynka na listy
Die Tischdecke – obrus
Das Holzfenster – okno drewniane
Das Wartezimmer – poczekalnia
Die Kaffeetasse – filiżanka kawy (do kawy)
Die Winterschuhe – buty zimowe
Der Kühlschrank – lodówka
Der Arbeitsplatz – miejsce pracy
A jeśli masz samochód, to na pewno masz też (usiądź, zanim przeczytasz :-)):
20. die Kraftfahrzeughaftpflichtversicherung – ubezpieczenie samochodu od odpowiedzialności cywilnej
W języku niemieckim występuje dużo rzeczowników, które składają się dwóch lub więcej wyrazów, np. schlafen (spać) + das Zimmer (pokój) = das Schlafzimmer (sypialnia). Są to właśnie rzeczowniki złożone.
Po co używa się się rzeczowników złożonych?
Dzięki nim powiesz coś krócej i prościej, np. zamiast: przerwa (die Pause), podczas której je się śniadanie (das Frühstück) użyj jednego rzeczownika złożonego: die Frühstückspause (przerwa śniadaniowa).
Jak zbudować rzeczownik złożony?
Potrzebujesz jeden rzeczownik podstawowy i jego określenie (np. czasownik lub inny rzeczownik), które stoi jako pierwsze: der Sommer (lato) + das Kleid (sukienka) = das Sommerkleid (jaka sukienka? letnia) O rodzajniku rzeczownika złożonego decyduje zawsze rzeczownik na ostatnim miejscu (tutaj: das Kleid).
Jakie są przykłady na rzeczowniki złożone?
Kilka z popularnych rzeczowników złożonych w niemieckim to: die Hausaufgabe, der Geburtstag, die Kaffeepause, das Wartezimmer, die Mittagspause, die Sommerferien, das Wochenende, der Käsekuchen, die Winterschuhe, der Briefkasten itd.
Dziękujemy! Twój komentarz został wysłany i pojawi się po zatwierdzeniu przez Anię.
Nie udało się wysłać komentarza. Sprawdź pola i spróbuj ponownie za chwilę.
Dodaj komentarz
Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone * są wymagane.
Zanim zaczniesz czytać
Używam ciasteczek, żeby wiedzieć, co na stronie działa, i podsuwać Ci
materiały do tego, czego się właśnie uczysz. Wybór należy do Ciebie —
bez nich strona działa tak samo.