Wiesz, że w języku niemieckim musisz po pewnych czasownikach użyć rzeczownika w konkretnym przypadku? W tej lekcji dowiesz się wszystkiego o czasownikach z Genitivem. Wyjaśnię Ci na prostych przykładach, jak używać w zdaniu czasowniki z Genitivem i jak sprytnie uprościć takie zdanie. Na końcu czekają na Ciebie ćwiczenia na czasowniki z Genitivem.
Czasowniki z Genitivem w języku niemieckim – które to są i czemu musisz je poznać?
Niektóre czasowniki wymagają użycia niemieckiego dopełniacza, czyli Genitivu.
Czasowniki z Genitivem – o co tu chodzi? Już tłumaczę. W języku niemieckim po niektórych czasownikach trzeba użyć dopełnienia (rzeczownika) w jednym z czterech przypadków.
Po polsku też zawsze stosujesz odpowiedni przypadek i mówisz, np. wymagam kogo? czego? zaangażowania, a nie komu czemu? zaangażowaniu. To „dopasowanie” przypadku nazywa się rekcją czasownika.
W tej lekcji poznasz czasowniki, które łączą się z dopełniaczem (Genitiv). Genitiv to drugi przypadek w języku niemieckim, który odpowiada na pytanie kogo? czego? czyj?
Przykład:
„Ihre Eltern erfreuen sich bester Gesundheit.“ / „Jej rodzice cieszą się doskonałym zdrowiem.“
„Dieses System bedarf einer genauen Überprüfung.“ / Ten system wymaga dokładnego sprawdzenia.“
No to zobaczmy, które czasowniki konkretnie łączą się z Genitivem.
Uwaga
Rekcja czasownika dotyczy również czasowników z przyimkami, które wymagają użycia po nich konkretnego przypadku, np. während + Genitiv („während des Urlaubs” / „podczas urlopu”).
Lista najważniejszych czasowników z Genitivem
Podczas gdy wiele czasowników wymuszających użycie np. celownika (Dativ) lub biernika (Akkusativ) pokrywa się z językiem polskim, to z dopełniaczem (Genitiv) nie jest już tak łatwo.
Dobra wiadomość jest taka, że czasowników wymagających użycia dopełniacza jest niewiele. Do tego większość z nich jest rzadko używana, a jeśli już, to są one przeważnie zastępowane prostszą konstrukcją. Jakie to czasowniki? Zobacz:
gedenken (wspominać), bedürfen (wymagać, potrzebować), anklagen (oskarżać), bezichtigen (posądzać o coś), überführen (udowodnić czyjąś winę), beschuldigen (obwiniać kogoś o coś), verdächtigen (podejrzewać o coś), sich bedienen (posługiwać się), sich erfreuen (cieszyć się czymś), sich entsinnen (przypominać sobie), sich erbarmen (zlitować się), sich schämen (wstydzić się), sich annehmen (podjąć się czegoś)
A tutaj kilka przykładów:
„Sie schämt sich (kogo? czego?) ihrer Aussage.“ / „Ona wstydzi się (kogo? czego?) jej wypowiedzi.” (takie samo pytanie i przypadek w obu językach:dopełniacz / Genitiv)
„Wir gedenken (kogo? czego?)der Toten.” / „Wspominamy (kogo? co?) zmarłych.“ (różne pytania i przypadki w każdym języku – w niemieckim: dopełniacz / Genitiv, a w polskim: biernik / Akkusativ)
„Die Polizei verdächtigt ihn eines Diebstahls.“ / „ Policja podejrzewa go o kradzież.“
„Man klagt ihn des Mordes an.“ / „Oskarża się go o morderstwo.“
Uwaga
Często trzeba użyć w zdaniach z dopełnieniem w Genitivie jeszcze drugiego dopełnienia w Akkusativie (biernik). Określa ono przeważnie osobę, np. verdächtigen + Akkusativ + Genitiv – „podejrzewać kogoś o coś”.
Jak zastąpić czasownik z Genitivem?
Jak widzisz, powyższe przykłady brzmią bardzo oficjalnie i jak na język codzienny mało naturalnie.
Faktycznie najczęściej czasowniki z Genitivem są zastępowane innymi konstrukcjami bez tego przypadku, np. czasownikiem o podobnym znaczeniu lub z jakimś przyimkiem.
W tabelce znajdziesz kilka przykładowych konstrukcji zdań, których możesz użyć zamiast czasownika z Genitivem:
Alternatywne konstrukcje dla czasowników z Genitivem
Czasownik z Genitivem
Przykład
Alternatywna konstrukcja
Przykład
Tłumaczenie
gedenken
Wir gedenken der Toten.
sich erinnnern an + Akkusativ
Wir erinnern uns an die Toten.
Wspominamy zmarłych.
sich schämen
Sie schämt sich ihrer Aussage.
sich schämen für + Akkusativ
Sie schämt sich für Ihre Aussage.
Ona wstydzi się swojej wypowiedzi / za swoją wypowiedź.
bedürfen
Dieses System bedarf einer genauen Überprüfung.
Passivsatz
Dieses System muss überprüft werden.
Ten system wymaga sprawdzenia / musi zostać sprawdzony.
sich erinnern
Ich erinnere mich des Namens meiner Tante nicht mehr.
sich erinnern an + Akkusativ
Ich erinnere mich nicht mehr an den Namen meiner Tante.
Nie przypominam sobie imienia mojej ciotki.
anklagen
Man klagt ihn des Mordes an.
anklagen wegen + Genitiv
Man klagt ihn wegen des Mordes an.
Oskarża się go o morderstwo / w związku z morderstwem.
Rada
Jak w takim razie nauczyć się czasowników z Genitivem, jeśli po polsku brzmi to tak nielogicznie? Musisz po prostu je zapamiętać – nie ma innej rady. A w nauce pomogą Ci fiszki – spróbuj koniecznie!
Jak zbudować zdanie z dopełnieniem w Genitivie?
Zdanie z dopełnieniem w Genitivie nie różni się pod względem budowy niczym od normalnego zdania oznajmującego w języku niemieckim. Musisz tylko zachować odpowiednią kolejność wyrazów:
miejsce: podmiot (kto? co?)
miejsce: orzeczenie = czasownik (co robi?)
miejsce: dopełnienie w Akkusativie (nie zawsze!)
miejsce: dopełnienie w Genitivie
Przykłady:
„Icherinnere michihres Namens.“ / „Przypominam sobie jej imię.“
„Ichverdächtigeden Mann des Diebstahls.“ / „Podejrzewam tego mężczyznę o kradzież.“
Pytanie natomiast zbudujesz tak jak zawsze, zamieniając pozycję podmiotu z orzeczeniem:
„Erinnerstdudich ihres Namens?” / „Przypominasz sobie jej imię?”
Po części czasowników w języku niemieckim trzeba użyć wyrazu w konkretnym przypadku, np. w Genitivie. Nazywa się to rekcją czasownika.
Większość czasowników łączących się w języku niemieckim z Genitivem, wymaga w języku polskim użycia innego przypadku, dlatego też czasowników tych trzeba nauczyć się na pamięć.
Zdania z czasownikami wymuszającymi Genitiv można przeważnie uprościć, używając innej konstrukcji.
Które czasowniki łączą się z Genitivem i co to oznacza?
Niektóre niemieckie czasowniki wymagają użycia Genitivu (dopełniacz), czyli rzeczownik po takim czasowniku musi być odmieniony właśnie w tym przypadku. Czasowników łączących się z Genitivem jest niewiele. Są to: gedenken (wspominać), bedürfen (wymagać, potrzebować), anklagen (oskarżać), bezichtigen (posądzać o coś), überführen (udowodnić czyjąś winę), beschuldigen (obwiniać kogoś o coś), verdächtigen (podejrzewać o coś), sich bedienen (posługiwać się), sich erfreuen (cieszyć się czymś), sich entsinnen (przypominać sobie), sich erbarmen (zlitować się), sich schämen (wstydzić się), sich annehmen (podjąć się czegoś).
Jak użyć czasownika z Genitivem w zdaniu?
Weźmy na przykład czasownik „gedenken” (wspominać). Musi on być standardowo odmieniony w odpowiedniej osobie i stać na drugim miejscu w zdaniu. Rzeczownik (wraz z jego rodzajnikiem), który stoi zaraz za tym czasownikiem, trzeba odmienić odpowiednio przez przypadki – potrzebny nam jest 2. przypadek Genitiv. Reszta elementów budowy zdania jest taka jak zawsze. Przykład: Wir gedenken der Toten. (Wspominamy zmarłych.). Jeśli w zdaniu są dwa dopełnienia: jedno w Akkusativie, a drugie w Genitivie, to ten rzeczownik w Akkusativie stoi z reguły jako pierwszy.
Czy można jakoś zastąpić czasowniki z Genitivem?
Tak. Na co dzień są one faktycznie rzadko używane. Często zastępuje się je inną, prostszą konstrukcją, np. czasownikiem o podobnym znaczeniu, który wymaga użycia innego przypadku niż Genitiv. Przykład: Wir erinnern uns an die Toten. (zamiast: Wir gedenken der Toten.).
Dzięki, mam Twój komentarz! Pojawi się, gdy go zatwierdzę.
Nie udało się wysłać komentarza. Sprawdź pola i spróbuj ponownie za chwilę.
Masz pytanie? Pisz śmiało!
Czytam każdy komentarz — pytanie o gramatykę, uwaga do wpisu, własny przykład.
Wszystko mile widziane.
