Zdania warunkowe w języku niemieckim (Konditionalsatz)

Zdanie warunkowe to prosta i używana na co dzień konstrukcja. W tej lekcji dowiesz się, jak zbudować zdanie warunkowe i jakiego użyć w nim szyku.

Na końcu mam dla Ciebie ćwiczenia na zdania warunkowe.

Zdanie warunkowe – sprawdź, do czego Ci się to przyda!

Jeśli chcesz opisać, kiedy lub pod jakim warunkiem coś się wydarzy lub nie, to musisz użyć zdania warunkowego (Konditionalsatz). Czynność ta będzie w zdaniu głównym, a jej warunek w zdaniu pobocznym, np.:

• „Wenn das Wetter schön ist, machen wir einen Ausflug.“  / „Jeśli pogoda będzie ładna, to pojedziemy na wycieczkę.“ (warunek: ładna pogoda)

Jak się tworzy takie zdania? – proste wyjaśnienie i przykłady

Pokażę  Ci kilka możliwości, jak zbudować zdanie warunkowe:

# ze spójnikiem „wenn”

Jak już wspominałam, musi być spełniony jakiś warunek (np. jeśli wygram w lotka), żeby coś mogło być zrobione (np. to kupię nowy dom).

Są dwa rodzaje takich warunków: realny i nierealny. Zobacz:

Jeśli warunek jest realny, możliwy do spełnienia, to używamy czasu teraźniejszego Präsens

• „Wenn ich Zeit habe, gehe ich ins Kino.“ / „Jeśli będę miał czas, to pójdę do kina.” (jest bardzo możliwe, że będę miał czas)

Jeśli warunek jest nierealny, raczej niemożliwy do spełnienia, to używamy trybu przypuszczającego Konjunktiv II  w teraźniejszości lub przeszłości:

1. warunek nierealny w teraźniejszości – nie masz czasu teraz ani później też nie będziesz go miał/-a

Tu trzeba użyć formy Konjunktiv II w teraźniejszości („miałbym”, „poszedłbym”  – „hätte”, „würde gehen”), np.:

•  „Wenn ich morgen Zeit hätte, würde ich ins Kino gehen.” / „Jeśli miałbym jutro czas, to poszedłbym do kina.” (ale raczej nie będę go miał)

      2. warunek nierealny w przeszłości – jeśli w przeszłości nie miałaś/-eś czasu i nie spełniłaś/-eś warunku

Tu trzeba użyć formy Konjunktiv II w przeszłości – hätte/wäre + Partizip II („miałbym“, „poszedłbym” np. wczoraj – „hätte gemacht”, „wäre gegangen”). Patizip II to ta forma, z którą budujesz czas przeszły Perfekt.

•  „Wenn ich Zeit gehabt hätte, wäre ich ins Kino gegengen.” / „Jeśli (wczoraj) miałbym czas, to poszedłbym (wczoraj) do kina.” (ale nie miałem czasu, więc nie poszedłem)

Chcesz przypomnieć sobie Konjunktiv II? Zajrzyj do lekcji o trybie przypuszczającym Konjunktiv II.

# ze spójnikiem „falls”

 „Falls” („w przypadku, gdy”) używa się, gdy coś jest raczej mało prawdopodobne, np.:

• „Falls ich morgen weiter krank bin, komme ich nicht.“ / „W przypadku gdy byłbym jutro nadal chory, to nie przyjdę.” (ale raczej już będę zdrowy i przyjdę)

Spójnika „falls” nie używa się w odniesieniu do przeszłości, tak jak to było przy „wenn”.

# bez spójnika

Takie zdanie zbudujesz na dwa sposoby:

1. Zacznij zdanie bezpośrednio od czasownika:

Nie „Sie hat…”, tylko:

• „Hat sie kein Geld, kauft sie kein Auto.“ / „Jeśli ona nie ma pieniędzy, to nie kupi samochodu.”

2. Użyj na początku zdania odmienionej formy „sollten” + bezokolicznik na końcu, np.:

• „Sollte sie kein Geld haben, kauft sie kein Auto.“ / „Jeśli ona nie ma pieniędzy, to nie kupi samochodu.”

Co z szykiem?

# zdanie z „wenn” i „falls”

W zdaniu pobocznym z „wenn” / „falls” czasownik zawsze wędruje na koniec (szyk końcowy), a w zdaniu głównym jest na 1. lub 2. miejscu (szyk przestawny lub prosty), np.:

           (1) „Wenn ich Lotto gewinne, … (szyk końcowy)

          (2) … kaufe ich ein neues Haus.“ (szyk przestawny, bo pierwsze jest zdanie poboczne z „wenn”)

 ALBO:

          (2) „Ich kaufe ein neues Haus, …  (szyk prosty, bo pierwsze jest zdanie główne)

          (1) … wenn ich Lotto gewinne.”    (szyk końcowy)

# zdanie bez spójnika

Tu sprawa jest prosta, bo w obu zdaniach czasownik jest na 1. miejscu (szyk przestawny), np.:

• „Macht er die Hausaufgabe nicht, spielt er heute kein Computer.“ / „Jeśli on nie zrobi zadania domowego, to nie zagra dziś na komputerze.”

Chcesz poznać inne zdania poboczne w niemieckim? Kliknij tu po zdania skutkowe (Konsekutivsatz), a tutaj po zdania okolicznikowe czasu (Temporalsatz). 

Podsumowanie

• Zdanie warunkowe to zdanie poboczne, które określa warunek wykonania czynności w zdaniu głównym.
• Odpowiada na pytania: kiedy? pod jakim warunkiem? w jakim przypadku?
• Można je zbudować albo za pomocą spójnika „wenn” / „falls” albo bez spójnika, zaczynając bezpośrednio od czasownika.

Zdanie warunkowe – ćwiczenia

Chcesz poćwiczyć zdania warunkowe w języku niemieckim? Tutaj znajdziesz ciekawe ćwiczenia na różne typy zdań warunkowych.

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?