Spójniki wieloczłonowe w języku niemieckim

Chcesz wskazać komuś jakąś alternatywę i nie wiesz, jak to powiedzieć? Użyj spójnika wieloczłonowego! W tej lekcji poznasz najważniejsze spójniki wieloczłonowe i dowiesz się, do czego Ci się przydadzą, a także jak ich użyć w zdaniu.

Na końcu czekają na Ciebie ćwiczenia na spójniki wieloczłonowe.

Co to są spójniki wieloczłonowe? – Proste wyjaśnienie

No dobra, najpierw zacznijmy od tego, co to w ogóle są spójniki. Są to wyrazy takie jak:  „albo”, „więc”, „także” itd., które łączą najczęściej dwa zdania. Spójniki wieloczłonowe (mehrteilige Konjunktionen) natomiast, składają się z dwóch lub więcej wyrazów. Dzięki nim pokażesz komuś np. jakieś alternatywne rozwiązanie, np.:

• „Wir gehen entweder ins Kino oder ins Theater.“ / „Pójdziemy albo do kina, albo do teatru.“

Proste co? To chodźmy dalej i zobaczmy, jakie spójniki wieloczłonowe w niemieckim powinnaś / powinieneś koniecznie znać.

Lista spójników wieloczłonowych z przykładami

Spójników wieloczłonowych w niemieckim nie ma wcale tak dużo. Wyszukałam dla Ciebie te najważniejsze:

# entweder … oder (albo … albo)

• „Ich kaufe entweder ein Auto oder ein Fahrrad.“ / „Kupię albo samochód, albo rower.“
• „Entweder gehe ich ins Restaurant oder ich bleibe heute zu Hause.“ / „Albo pójdę do restauracji, albo zostanę dziś w domu.“

# weder … noch (ani … ani)

• „Ich mag weder Katzen noch Hunde.“ / „Nie lubię ani kotów ani psów.”
• „Er fährt weder in einen Urlaub, noch besucht er mich.“ / „On ani nie jedzie na urlop, ani mnie nie odwiedzi.“

# zwar …, aber (wprawdzie … ale)

• „Dein Auto ist zwar schnell, aber zu teuer.“ / „Twój samochód jest wprawdzie szybki, ale za drogi.“
• „Er hat zwar viel Geld, aber seine Frau ist nicht glücklich.“ / „On ma wprawdzie dużo pieniędzy, ale jego żona nie jest szczęśliwa.“

# sowohl … als auch (zarówno … jak i)

• „Dein Nachbar ist sowohl nett als auch intelligent.“ / „Twój sąsiad jest zarówno miły, jak i inteligentny.”
• „Ich esse gern sowohl Fleisch als auch Gemüse.“ / „Jem chętnie zarówno mięso, jak i warzywa.“

# nicht nur …, sondern auch (nie tylko …, lecz także)

• „Ich spreche nicht nur Deutsch, sondern auch Englisch.“ / „Mówię nie tylko po niemiecku, lecz także po angielsku.“
• „Ich habe gestern nicht nur meine Oma, sondern auch deine Schwester getroffen.“ / „Spotkałam wczoraj nie tylko moją babcię, lecz także twoją siostrę.“

# einerseits …, andererseits (z jednej strony …, z drugiej strony)

• „Ich freue mich einerseits auf unseren Umzug, andererseits habe ich Angst.“ / Cieszę się z jednej strony na naszą przeprowadzkę, z drugiej strony boję się.”
• „Er möchte einerseits gesund leben, andererseits würde er am liebsten nur Pizza essen.“ / „On chciałby z jednej strony żyć zdrowo, z drugiej strony jadłby najchętniej tylko pizzę.”

Zauważyłaś/-eś w powyższych przykładach pewien szczegół co do pozycji czasownika? Zaraz Ci wyjaśnię, o co chodzi.

Szyk w zdaniu ze spójnikiem wieloczłonowym

Jeśli użyjesz spójnika wieloczłonowego, to musisz uważać na kolejność wyrazów w zdaniu (szyk zdania). Generalnie to nic trudnego – zapamiętaj tylko dwie zasady:

1. Po spójnikach:

nicht nur …, sondern auch
zwar …, aber
entweder … oder

w drugiej części zdania jest najpierw osoba (podmiot), a potem czasownik (orzeczenie) – czyli szyk prosty, np.:

• „Entweder koche ich eine Suppe, oder er bestellt eine Pizza.“ / „Albo ugotuję zupę, albo on zamówi pizzę.“

2. Po spójnikach:

weder … noch
sowohl … als auch
einerseits …, andererseits

w drugiej części zdania jest odwrotnie – najpierw czasownik (orzeczenie), a potem osoba (podmiot) – czyli szyk przestawny, np.:

• „Er ist einerseits nicht nett, andererseits möchte er viele Freunde haben.“ / On jest z jednej strony niemiły, z drugiej strony chciałby mieć dużo przyjaciół.”

Podsumowanie

• Spójniki wieloczłonowe to spójniki składające się z więcej niż jednego wyrazu.
• Spójniki wieloczłonowe mogą łączyć dwa zdania.
• Po niektórych spójnikach wieloczłonowych trzeba przestawić w drugiej części podmiot z orzeczeniem.

Spójniki wieloczłonowe – ćwiczenia

Ćwiczenie czyni mistrza! Przygotowałam dla Ciebie darmowe ćwiczenia online na spójniki wieloczłonowe – z rozwiązaniami i bez rejestracji. Kliknij tutaj i poćwicz „spójniki wieloczłonowe“ online: interaktywne ćwiczenia na spójniki wieloczłonowe. 

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?