Czasownik „lassen” 

Czasownik „lassen“ to prawdziwy multitalent, który pomoże Ci w wielu sytuacjach. W tej lekcji nauczysz się różnych znaczeń „lassen“, odmiany „lassen“, a na końcu czekają na Ciebie ćwiczenia na czasownik „lassen“.

Czasownik „lassen” – jakie ma znaczenia?

Czasownik „lassen” może oznaczać:

• Zostawiać coś / kogoś: „Ich lasse meine Schuhe draußen.” / „Zostawię moje buty na zewnątrz.”
• Pozwalać komuś na coś: „Ich lasse die Kinder heute länger spielen.” / „Pozwolę dzieciom dzisiaj dłużej się bawić.”
• Kazać komuś coś zrobić: „Ich lasse ihn morgen noch mal vorbeikommen.” / „Każę mu przyjść jutro jeszcze raz.”
• Dać/pozwolić się: „Die Fehler lassen sich vermeiden.” / „Błędy dają się uniknąć (można ich uniknąć).”
• Kazać sobie coś zrobić / zlecić zrobienie czegoś: „Ich lasse mir alles genau erklären.” / „Każę sobie wszystko dokładnie wytłumaczyć.”

Jedno słowo, a tyle znaczeń! Sam/a widzisz – warto znać i używać czasownika „lassen”, zwłaszcza, że to naprawdę nie takie trudne. 🙂 Zobacz sam/a!

Jak się tworzy różne znaczenia czasownika „lassen” i czemu jest on jak pociąg?

Zauważyłaś/-eś w przykładach powyżej, że czasami do czasownika „lassen” podczepiają się inne czasowniki niczym wagony do lokomotywy? 🙂

W zależności od znaczenia czasownika „lassen” jest on w zdaniu sam, albo z innym czasownikiem:

1. Znaczenie podstawowe – czasownik „lassen” może występować sam i wtedy oznacza „zostawiać”
2. Znaczenia rozbudowane – „lassen“ nabiera innego znaczenia w zależności od „wagonu”, czyli czasownika, który się do niego podczepi

To teraz przyjrzyjmy się bliżej każdemu ze znaczeń.

Tak użyjesz „lassen” w znaczeniu podstawowym

Jeśli chcesz użyć czasownik „lassen” w znaczeniu podstawowym, zrobisz to w ten sposób:

• Zostawiać coś / kogoś: „Ich lasse dich in Ruhe.” / „Zostawię cię w spokoju.”

Tu lokomotywa „lassen” jedzie bez wagonów – i ma wtedy znaczenie podstawowe „zostawiać”.

Tak użyjesz “lassen” w znaczeniu rozbudowanym

Przejdźmy do dwóch pierwszych rozbudowanych znaczeń czasownika „lassen” (te z wagonami :-)). Tworzy się je podobnie jak w języku polskim. Mówiąc po polsku też dokładamy tu drugi czasownik w bezokoliczniku: nie pozwolę iść, każę umyć itd.

#1 Znaczenia rozbudowane – pozwalać i kazać

W tych dwóch znaczeniach bierzesz więc:

lassen (odmienione na 2. miejscu) + bezokolicznik (na końcu zdania)

Pozwalać komuś na coś:

• „Ich lasse ihn nicht allein in die Disco gehen.” / „Nie pozwolę mu samemu iść na dyskotekę.”

Kazać komuś coś zrobić:

• „Ich lasse meine Schwester die Fenster putzen.” / „Każę mojej siostrze umyć okna.”

#2  Znaczenia rozbudowane – pozwolić się i kazać sobie coś zrobić

Jeśli chodzi o te dwa znaczenia czasownika „lassen”, to tu też dodajesz wagony do naszej lokomotywy:

lassen (odmienione na 2. miejscu) + zaimek „sich” ( się / sobie) + bezokolicznik (na końcu zdania)

Najlepiej zrozumiesz to na przykładach:

Dać / pozwolić się:

• „Das lässt sich ganz einfach erklären.” / „To da / daje się całkiem łatwo wytłumaczyć (można łatwo wytłumaczyć).”

Kazać sobie coś zrobić / zlecić zrobienie czegoś:

• „Ich lasse mir ein Kleid nähen.” / „Dam (każę) sobie uszyć sukienkę.”

To już wszystkie znaczenia „lassen”. Nie takie to straszne, co? A teraz już wiesz, jak komuś na coś pozwolić lub nie, albo jak możesz innym trochę porozkazywać po niemiecku.

A jeśli chcesz powiedzieć, że masz kogoś dość i chcesz by zostawił Cię w spokoju – znowu z pomocą przychodzi czasownik „lassen”:

•   „Lass mich in Ruhe!” / „Zostaw mnie w spokoju!”
• „Lass mich allein!” / „Zostaw mnie samą /samego!”

Nie jest to jednak zbyt grzeczna forma (to tryb rozkazujący Imperativ), więc używaj jej raczej tylko wtedy, jak kogoś bardzo dobrze znasz i jeśli ten ktoś nie poczuje się urażony. Więc pamiętaj, nie mów tak do swojego szefa. 🙂 Dla złagodzenia możesz dodać „bitte” – Lass mich bitte in Ruhe. /Zostaw mnie proszę w spokoju.

Jak odmienić czasownik „lassen” przez osoby i gdzie wstawić w zdaniu? – Z przykładami użycia

Musisz pamiętać, że „lassen” jest czasownikiem mocnym. Kojarzysz jeszcze, o co chodzi z czasownikami mocnymi i słabymi i jak się je odmienia przez osoby?

Czasowniki mocne to te, które lubią się wyróżniać (na nieszczęście dla uczących się języka niemieckiego :-)) poprzez nieregularną odmianę. Zajrzyj do tej lekcji o czasownikach nieregularnych – tam dowiesz się więcej.

W czasie teraźniejszym Präsens

Odmiana czasownika „lassen” przez wszystkie osoby wygląda tak:

Gdzie wstawić “lassen” w zdaniu w Präsens?

„Lassen” w zdaniu w Präsens stoi tam, gdzie jest miejsce każdego innego, odmienionego czasownika w niemieckim zdaniu – na 2. miejscu. Drugi czasownik jest w bezokoliczniku na końcu zdania:

• „Er lässt sich jeden Freitag eine Pizza liefern.” / „On każe sobie w każdy piątek przywozić (dostarczać) pizzę.”
• „Wir lassen uns überraschen.” / „(My) damy się zaskoczyć.” (w znaczeniu: zobaczymy, co będzie)
• „Ihr lasst eure Tochter nie selber entscheiden.” / „(Wy) nigdy nie pozwalacie waszej córce decydować samej.”
• „ Lässt du dir das Auto reparieren oder willst du dieses verkaufen?” / „Dasz sobie naprawić auto (oddasz je do naprawy) czy chcesz je sprzedać?” (to jest pytanie, stąd “lassen” jest na 1. miejscu )

W czasie przeszłym Präteritum

Tak wygląda odmiana „lassen” przez osoby w Präteritum:

Możesz tu ułatwić sobie naukę, jeśli zapamiętasz, że 1 i 3 osoba w liczbie pojedynczej i mnogiej brzmią tak samo.

Gdzie wstawić “lassen” w zdaniu w Präteritum?

„Lassen” w zdaniu w Präteritum stoi w zdaniu tak jak w Präsens na 2. miejscu. Drugi czasownik jest w bezokoliczniku na końcu zdania.

Odmień „lassen”przez osoby i resztę zdania zostaw tak, jak w czasie teraźniejszym i gotowe!

• „Ich ließ meine Bücher in der Schule.” – „Zostawiłam moje książki w szkole.”
• „Das Fenster ließ sich nicht öffnen.” – „To okno nie dało się otworzyć.”
• „Ließt ihr eure Kinder das Spielzeug aufräumen?” – „Kazaliście swoim dzieciom posprzątać zabawki?” (to jest pytanie, stąd “lassen” jest na 1. miejscu )

W czasie przeszłym Perfekt

Ok, z czasem przeszłym Präteritum poszło dosyć gładko. Teraz kolej na czas przeszły Perfekt. Dobra wiadomość jest taka, że nie ma nowej tabelki z odmianą. Dlaczego?

Pewnie pamiętasz, że czas ten składa się zawsze z dwóch czasowników:

1. posiłkowego (Hilfsverb) „sein” lub „haben”
2. „przeszłej” formy naszego „właściwego” czasownika (Partizip II).

Tu znajdziesz dla przypomnienia lekcję o czasie przeszłym Perfekt.

Gdzie wstawić “lassen” w zdaniu w Perfekt?

Czasownik „lassen”, jako że nie oznacza ruchu lub zmiany stanu, łączy się z czasownikiem posiłkowym „haben”. Ten posiłkowy czasownik się odmienia, a “lassen” wędruje na koniec zdania w formie Partizip II:

haben (odmienione na 2.miejscu ) + gelassen (na końcu zdania)

Spójrz na te przyklady:

• „Ich habe mein Auto auf dem großen Parkplatz gelassen.” – „Zostawiłam mój samochód na dużym parkingu.”
• „Ich habe meinen Mann das Mittagessen kochen lassen.” / „Kazałam mojemu mężowi ugotować obiad.”

Podsumowanie

• Podstawowe znaczenie czasownika „lassen” to „zostawiać”.
• Jego pozostałe znaczenia tworzy się dodając drugi czasownik w bezokoliczniku na końcu zdania. Użyj tej konstrukcji, aby pozwolić na coś, kazać coś zrobić lub zlecić zrobienie czegoś.
• W znaczeniu „pozwalać” i „kazać” trzeba użyć biernika zamiast celownika, jak w języku polskim.
• Czasownik „lassen” jest czasownikiem nieregularnym i trzeba się nauczyć jego form w czasie przeszłym na pamięć.

Ćwiczenia na czasownik „lassen”

Ćwiczenie czyni mistrza! Przygotowałam dla Ciebie darmowe ćwiczenia online na użycie czasownika „lassen” – z rozwiązaniami i bez rejestracji. Kliknij tutaj i poćwicz „lassen” online: ćwiczenia na czasownik „lassen”.

Najczęściej zadawane pytania – znasz odpowiedzi?