Dopełniacz niemiecki (Genitiv)

W tej lekcji nauczysz się odmiany w dopełniaczu niemieckim (Genitiv) oraz jego użycia. Na końcu czekają na ciebie interaktywne ćwiczenia. Chcesz poznać więcej tematów z gramatyki niemieckiej? Ta lekcja jest częścią kursu: Gramatyka B1/B2 .

Co to jest Genitiv?

Genitiv to jeden z czterech przypadków niemieckich.  Genitiv jest po to w zdaniu, żeby nie mówić „Kali jeść, Kali pić”. Zobacz, po polsku nie powiesz „Piłka dziecko”, tylko powiesz „Piłka dziecka”. „Dziecko” zamieniło się na „dziecka”, bo zmienił się przypadek. Podobnie jest w niemieckim :

• „Piłka dziecko” = „Der Ball das Kind.” (ani w wersji polskiej, ani niemieckiej nie został uwzględniony przypadek)
• „Piłka dziecka” = „Der Ball des Kindes” (czyja? piłka – „dziecka”. „Dziecko” zamieniło się na „dziecka”, a „das Kind” na „des Kindes”. „Des Kindes” to „das Kind” w  Genitiv)

Jeśli zatem  rodzajnik, przymiotnik, rzeczownik lub zaimek “jest w Genitivie”, to oznacza, że zmienia się jego forma/ dostaje określoną końcówkę.

W języku polskim podczas odmiany przez przypadki zmienia się sam rzeczownik (pies, psie, psu, psa). W języku niemieckim zmienia się przede wszystkim rodzajnik, a sam rzeczownik przeważnie zostaje bez zmian (der Hund, des Hundes, dem Hund, den Hund). ALE..

Genitiv pytania – na jakie odpowiada ?

Genitiv odpowiada na pytanie  „czyj?”:

• „Das ist der Ball des Kindes” (czyja? piłka – „des Kindes”)

Genitiv tabelka  – rodzajniki, przymiotniki i rzeczowniki w dopełniaczu niemieckim (odmiana)

Tak odmienia się w Genitivie to, co odmieniać się może, co podlega odmianie:

Na przykład:

• „Er verletzte sich während des Spiels.”
• „Der Hund des Nachbarn.”
• „Das Ende des Sommers.”
• „Das Zimmer des Kindes.”
• „Erstes Buch eines Autors.”
• „Das Auto meines Bruders.”

Na co należy uważać w Genitivie?

Może już to zauważyłeś w tabelce powyżej, że w Genitivie  zachodzą małe zmiany w samym rzeczowniku. A mianowicie, rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego dostaje na końcu bonusowe „s”:

• das Kind – des Kindes

Jeżeli rzeczownik  kończy się na s, ß, x, z to dodajemy końcówkę „es”:

• der Platz – des Platzes

Genitiv tabelka – zaimki osobowe i dzierżawcze w dopełniaczu niemieckim (odmiana)

To teraz czas na zaimki osobowe oraz dzierżawcze. One również odmieniają się w Genitivie:

Kiedy stosuje się Genitiv niemiecki?

Dobra wiadomość zaraz na początku – Genitiv stosuje się w języku niemieckim rzadko! 🙂

Można go elegancko zastąpić, o czym opowiem ci w dalszej części lekcji.

No dobrze… ale kiedy używa się Genitiv? Genitiv pokazuje przynależność i jest wtedy używany w konstrukcji rzeczownik-rzeczownik. Genitiv stosuje się również po określonych czasownikach, przyimkach i przymiotnikach.

Genitiv w konstrukcji rzeczownik-rzeczownik

Genitiv „łączy” czasem dwa rzeczowniki i pokazuje wtedy przynależność. W Genitivie jest ten rzeczownik, który jest właścicielem. Zobacz na poniższy przykład:

• Der Ball des Kindes. („des Kindes” – dziecko jest właścicielem piłki, a więc jest w Genitivie)

A co jeśli chcemy użyć imienia dziecka? 🙂 Przed imionami jak może wiesz, nie stosuje się rodzajników. Jak wyczarować wtedy Genitiv? O tak:

• „Fabians Ball.”

Imię/ nazwę własną dajesz przed przynależność i dodajesz  do właściciela końcówkę „s”.

Jeżeli imię/ nazwa własna kończy się na „s”, „ß”, „x” lub„z”, dodaje się nich dodatkowe „s” i apostrof:

• Hans’ Ball.

Po określonych czasownikach

Bardzo niewielka grupa czasowników łączy się z Genitivem. I nawet z tymi czasownikami, po których jest Genitiv –  częściej używa się jednak Dativu lub Akkusativu w połączeniu z przyimkiem. Na przykład:

• „Ich erinnere mich des Namens” vs. „Ich erinnere mich an den Namen.” (Po czasowniku „erinnern” należy zastosować Genitiv. Mówi się jednak częściej, tak jak w drugim zdaniu, gdzie został użyty czasownik + przyimek + Akkusativ. )

I tak samo jest w poniższym przykładzie:

• „Er schämt sich seinen Eltern” vs. „Er schämt sich für seine Eltern”

A jakie jeszcze czasowniki łączą się z Genitivem? Oto one: gedenken, bedürfen, anklagen, besichtigen, überführen, beschuldigen, verdächtigen, anklagen.

Więcej informacji o czasownikach z Genitivem znajdziesz tutaj.

Po określonych przyimkach

Po pewnych przyimkach zawsze stosuje się Genitiv. Po tych przyimkach jest zawsze Genitiv (przyimki z Genitivem): während, wegen, trotz, innerhalb, außerhalb, oberhalb, unterhalb, aufgrund, anstelle, (an)statt 

• „Wegen der Krankheit kann ich nicht arbeiten.”
• „Während des Sommers esse ich viel Eis.”

Po określonych przymiotnikach

Po tych przymiotnikach jest zawsze Genitiv: überdrüssig, verdächtig, würdig, bedürftig, bewusst, fähig, gewiss, sicher.

• „Ich bin mir meines Fehlers bewusst.”
• „Du kannst dir meiner Unterstützung sicher sein.”

Jakie jeszcze przypadki są w języku niemieckim?

W języku niemieckim są tylko 4 przypadki:

• Nominativ
• Genitiv
• Dativ
• Akkusativ

Genitiv niemiecki – podsumowanie

• Genitiv to jeden z czterech przypadków w języku niemieckim
• Dopełniacz niemiecki (Genitiv) określa przynależność i odpowiada na pytanie „czyj?”
• Genitiv występuje po określonych przymiotnikach, przyimkach, czasownikach.
• Genitiv stosuje się stosunkowo rzadko i można go zastąpić poprzez konstrukcję z przyimkiem i Akkusativem/ Dativem.

Genitiv – ćwiczenia

Chcesz poćwiczyć Genitiv w praktyce? Tutaj znajdziesz interaktywne ćwiczenia na Genitiv.

Wasze najczęściej zadawane pytania o Genitiv